Logo Gmina Mokobody

menu

Licznik odwiedzin

W tym miesiącu: 9020
W sumie: 101085

Dzieje Niwisk

Dzieje miejscowości Niwiski

Miejscowość Niwiski wymieniona jest w dokumentach źródłowych na pocz. XV wieku.
W 1428r. wieś należała do Pełki i Gotarda Bojemskich.
W 1445r. była w posiadaniu Piotra, Krystyny i Zawiszy Bojemskich.
W 1453r. własicielami wsi jest rodzeństwo Piotr i Anna Niwiscy, w 1465r. Wojciech, Mikołaj, Jan, Gotard Niwiscy oraz Jan Bończa.
W 1512r. sędzia liwski Gotard Niwiski. Był on człowiekiem niezwykle aktywnym, wykształconym, działającym na różnych polach. Należał do tych, którzy swoim udziałem w życiu politycznym przyczynili się do wzrostu znaczenia szlachty liwskiej na Mazowszu, zauważalnej na arenie politycznej od końca XV wieku. Między innymi dokumenty podają, że 18.XI.1507r. brał udział w zjeździe w Warszawie, który obradował nad sposobem zwalczania epidemii. 8.V.1509r. wzmiankowany jest w zakroczymskich dokumentach sądowych, 12.IX.1518r. brał udział w zjeździe szlachty w Warszawie.

Następnymi właścicielami w dalszym ciągu byli Niwiscy:
Jan, w 1541r. Mikołaj i Marcin, w 1554r. bracia Antoni i Marcin. Na początku XVII wieku Dziedzicem Niwisk jest Krzysztof Żerek o nieznanym Herbie. W tym samym wieku właścicelami są Zaliwscy herbu Janosza, m. in. Michał i jego syn Jan. Zaliwscy to rodzina pochodząca z Zaliwia.

W późnym średniowieczu należała do 72 najzamożniejszych rodzin na Mazowszu.
W 1750r. Niwiski weszły w posiadanie Adama Kolumny Siennickiego, kasztelana liwskiego. Kolejną włascicielką była córka Adama, Teresa kasztelanka liwska, którą poślubił Józef Ossoliński, chorąży mielnicki i liwski. Przez krótki okres czasu właścicelem był Ignacy Ossoliński, biskup kijowski.

W 1783r. wieś była we władaniu Franciszka Ossoilńskiego herbu Topór. Był on wnuczkiem Teresy i Józefa Ossolińskich. W latach 1787 - 1796 wieś należała do Kazimierza Ossolińskiego,
w 1803 -1848 do Apolonii z Ossolińskich Rudzińskiej, a od 1850r. do Juliana Kuszla i Julii Kuszel do 1927r. Następnie właścicielami byli Stanisław Przanowski i Aleksandra Tyborowska. Ostatnią właścicielką była Jadwiga z Tyborowskich Wysocka do 1945r.

Pierwszy drewniany kościół pod wezwaniem Św. Stanisława został zbudowany w Niwiskach w 1480r. W 1787r. z fundacji Kazimierza Ossolińskich i jego żony Antoniny z Butlerów powstał kościół murowany pod wezwaniem Wniebowzięcia NMP. Został on wyremontowany w 1860r. oraz 1884r.

Pierwsza wzmianka z 1253r. stwierdza, że jest to najdalsza na wschodzie parafia archidiecezji poznańskiej. Obok Niwisk parafie: Liw, Siedlce, Węgrów, Osówno, Mińsk, Latowicz.

W 1603r. plebania posiadała 3 łany ziemi w jednym polu, osiadłą zagrodę. Dziesięciny zbirano ze wsi Niwiski, Wołyńce, Kobyli łuk, Dąbrówka, Opole, Cisie, Nowaki, Broszków, Proszew, Żuków, Wojsław i wydzielone dla rektora szkoły wsie: Dąbrówka-Wyłazy i Starawieś.       W 1603r. istniała tu szkoła dwu-wydziałowa. Był "rektor" i dwóch "pedagogów". Innych dokumentów miejscowych nie ma,zostały zniszczone na skutek pożaru kancelarii parafialnej w 1944r.

Do dnia dzisiejszego zachował się dwór murowany zbudowany w 2 poł. XVIII wieku, prawdopodobnie na miejscu dawniejszego założenia obronnego. Obok dworu wzniesiono również dwie okazałe oficyny oraz urządzono park.

 

Stare dokumenty wspominają o stosunkach społecznych, wzmiankując, że wieś Ziomaki, najbliższa od Niwisk, była włościańska. Zaś Wyłazy, Żuków i Niwiski to wsie pańszczyźniane, dworskie.

Jeśli chodzi o wydarzenia historyczne, to w samych Niwiskach nic szczególnego się nie działo, poza wzmianką historyczną, że w 1905-1907r. wystąpiły tu ostrzejsze nastroje rewolucyjne wśród słuzby folwarcznej i lokalne demonstracje chłopskie, kierowane przez lewe skrzydło PSL i PPS. Tragiczna kampania wrześniowa przeszła w tym terenie bez większych wydarzeń. Zrzucono kilka bomb, od których zginęło 5 Polaków. W tym czasie wybuchła epidemia tyfusu. chorowało dużo ludzi. Były dwa przypadki śmiertelne. Po przejściu frontu dalej na wschód znaleziono tu 5 żołnierzy polskich, których pochowano na miejscowym cmentarzu.

W lipcu 1944r. cały powiat siedlecki, a w nim i Niwiski zostały wyzwolone spod okupacji.

Od najdawniejszych czasów aż do reformy rolnej w 1944r. ludzie na wsi żyli w bardzo trudnych warunkach. O utrzymaniu się z własnej ziemi nie było mowy. Wyjazdy w poszukiwaniu pracy nie były tu modne. Trzymano się dworu, który choć nędzne zarobki dawał to zatrudniał wszystkich chętnych do pracy.
Dziś po dworze zostały już tylko wspomnienia, rolnicy zaś gospodarzą na własych gospodarstwach.

Wójt gminy zaprasza

<p>Dorota Joanna Dmowska-Paczuska</p>

Dorota Joanna Dmowska-Paczuska


 

Zobacz również

wersja językowa

Kalendarz

lipiec 2017
Pn
Wt
Śr
Cz
Pt
So
Ni
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31

Zegar

  • :
  • :
Akceptuję

Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.